Częstochowska wersja Wieży Babel, którą kolorowo przedstawia mural przy Placu Biegańskiego jest dodatkową atrakcją w naszym mieście od końca 2014 roku. Przed realizacją projektu, który miał zostać stałą pamiątką po całorocznej akcji „Aleje tu się dzieje”, zapowiadano mural jako wizytówkę, znak rozpoznawczy Częstochowy. Trzeba przyznać, że zapowiedzi okazały się trafne, bo efekt robi wrażanie i zachwyca nie tylko mieszkańców miasta.

Od czego, a raczej od kogo się zaczęło?

Podstawową inspiracją do powstania muralu był obraz słynnego częstochowskiego malarza, Tomasza „Senti” Sętowskiego. Sętowski to nie tylko uznany artysta ogólnopolski, ale też światowy. Swoje prace wielokrotnie prezentował podczas wystaw na przykład w Niemczech, Włoszech, USA, Holandii, czy też Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Brał też udział w zagranicznych targach sztuki. O jego twórczości ukazało się wiele publikacji m.in. w czasopismach „Fantastyka”, „Art”, „Art&Business”, „Decoration”, „Elle”, „Gentelman” czy „Fashion”.

Talent u malarza dał o sobie znać po raz pierwszy w wieku 3 lat, kiedy powstał jego pierwszy obraz. Przez długie lata artysta rozwijał swoje umiejętności zaczynając od lokalnych galerii sztuki. Był uczniem IV LO im. H. Sienkiewicza i studentem Wydziału Wychowania Artystycznego Wyższej Szkoły Pedagogicznej (dzisiejszego AJD) w Częstochowie.

wieza-babel-mural2

Styl malarski Sętowskiego jest zaliczany do realizmu magicznego. Wyróżnia się wyjątkowym połączeniem rzeczywistości z fikcją w taki sposób, jakby to było coś naturalnego. Na obrazach „dzieje się” wiele, przez co można wpatrywać się w nie przez długi czas i podziwiać perfekcyjnie dopracowany każdy element. Dzięki temu Sętowski szybko wyróżnił się spośród polskich artystów młodego pokolenia. Potrafi zaskoczyć pomysłem i wykonaniem, co nie jest wcale łatwe.

Wybitny poziom sztuki „Sentiego” potwierdzają jedne z najlepszych galerii sztuki, doceniających warsztat i wyobraźnię artysty. Oprócz malarstwa w dorobku twórczym częstochowianina są też rzeźby i rysunki. Wszystko w podobnym stylu, jaki znamy z obrazów. Część prac Sętowskiego można zobaczyć w otwartym przez niego w 2000 roku „Muzeum Wyobraźni” w Częstochowie (ul. Oławska 2). Warto więc wybrać się na spacer wyobraźni pomiędzy obrazami, rzeźbami i innymi rekwizytami spod mistrzowskiej ręki artysty.

Częstochowska Wieża Babel

Obraz zatytułowany Wieża Babel nawiązuje do biblijnego motywu symbolizującego ludzką pychę, pragnienie dosięgnięcia Nieba, co w efekcie doprowadziło do pomieszania języków i nieukończenia budowy. Motyw jest bardzo popularny w różnych dziełach sztuki, sięgali po niego liczni artyści: malarze (Breugel, Doré), pisarze, poeci (Borges, Herbert, Barańczak) i wielu innych, także Sętowski.

Gdy tylko wskazano mu ścianę, na której planowany był mural, zdecydował się na pomysł, który od dawna chodził mu po głowie. Artysta wyznał, że tematyka biblijna jest dla niego bardzo inspirująca już od dziecka. Projekt muralu powstał na podstawie jego obrazu o tym samym tytule, w połączeniu z innym obrazem, przeprojektowanym specjalnie na potrzeby ściany. Sętowski nieodpłatnie oddał ten projekt do dyspozycji miasta.

wieza-babel-mural4

Wieża Babel to obecnie największy mural w Częstochowie, który ponadto powstał w niecałe dwa miesiące. Dzieło pokrywa całą boczną ścianę ośmiopiętrowego bloku przy ulicy Dąbrowskiego, w którym znajduje się m.in. Ośrodek Promocji Kultury Guade Mater.

Artysta przyznał, że była to „wymarzona ściana do tego projektu”. Jest bowiem bardzo dobrze widoczna z Placu Biegańskiego i nasłoneczniona, dlatego mural musiał być pokryty specjalnym impregnatem i w przyszłości trzeba będzie tę czynność powtarzać.

Muralowa wizytówka miasta

Wykonaniem muralu zajął się syn artysty, Mikołaj, a także Marek Laskowski, Filip Krzyształowski i Tadeusz Kiedrzynek. Sam Tomasz Sętowski również wykonał kilka elementów. Malowanie zaczęto od dołu ku górze, do zrealizowania muralu użyto warstwy podkładowej, emulsji elewacyjnej, farb emulsyjnych i sprayu.

Twórcy po raz pierwszy musieli się zmierzyć z taką liczbą detali na tak dużej ścianie i takiej wysokości. Dla pięcioosobowej ekipy pracującej przy muralu trudnością był fakt, że nie mogli na bieżąco sprawdzać, tego co namalowali, nie mieli wglądu na całość przez rozłożone rusztowania. Efekt końcowy mogli podziwiać dopiero w chwili odsłonięcia, na uroczystym otwarciu 10 października 2014 roku.

wieza-babel-mural3

Mural „Wieża Babel” oczarował mieszkańców Częstochowy i cieszy się zainteresowaniem do dziś. Efekt przerósł oczekiwania samego artysty, który przyznał, że przy końcówce prac wszyscy byli bardzo zmobilizowani i wydajni, bo zdecydowali się na improwizację, dzięki której rezultat ich prac jest lepszy od planowanego. Tej samej ekipie zawdzięczamy też wcześniejszy mural, znajdujący się przy ul. Szymanowskiego, także według projektu Sętowskiego.

Malowidła w architekturze zatrzymują nas na chwilę, przenoszą w zgiełku miasta w świat sztuki. Murale uatrakcyjniają miejską przestrzeń na całym świecie, w największych miastach są ich znakami rozpoznawczymi. Teraz i Częstochowa może być kojarzona z tego powodu.

Dzieła Tomasza Sętowskiego można podziwiać nie tylko w Muzeum Wyobraźni, ale także na jego autorskiej stronie internetowej.

Magdalena Gospodarek
fot. Marcin Szczygieł